Nici wchłanialne a niewchłanialne – czym się różnią?

Do szycia tkanek skórnych najczęściej używane są nici niewchłanialne koloru niebieskiego (fot. Wikipedia/Wikip2011)

Nici chirurgiczne używane są do zakładania szwów, czy też podwiązek chirurgicznych. Ze względu na to, że różne tkanki naszego organizmu inaczej reagują przy zetknięciu się z materiałami szewnymi, producenci zapewniają nam ich szeroką gamę. Wszystko po to, aby zapobiegać reakcji zapalnej, czy też uczuleniowej. W wielu przypadkach kluczową rolę odgrywają także aspekty estetyczne. Podstawową i najważniejszą klasyfikacją materiałów chirurgicznych jest podział ze względu na ich wchłanialność – wyróżniamy nici wchłanialne i niewchłanialne. Kiedy wybrać te ulegające biodegradacji? Czy w każdym wypadku są one lepsze? Jakimi różnicami kierować się w wyborze najlepszych nici chirurgicznych? Na te i inne nurtujące pytania staramy się odpowiedzieć w dalszej części artykułu.

Podstawowe różnice

ZRÓŻNICOWANY CZAS POZBYCIA SIĘ SZWU

W zależności od rodzaju założonego szwu wchłanialnego w tkance zaczyna się proces hydrolizy lub rozpadu enzymatycznego. Ten pierwszy ma miejsce przy zastosowaniu materiałów syntetycznych, a drugi w przypadku użycia szwów białkowych. Zanim jednak dojdzie do całkowitego wchłonięcia nici tracą one swoją wytrzymałość. Przy niektórych rodzajach już po trzech tygodniach stanowi ona 20 % wytrzymałości początkowej. Całkowity czas rozpadu trwa około dwa, do trzech miesięcy. Sytuacja ma się inaczej w przypadku nici chirurgicznych niewchłanialnych. Przy niektórych ranach ich usunięcie może nastąpić już po 5-7 dniach. Jest to mniej wygodne, ponieważ pacjent musi udać się do chirurga i poddać krótkiemu zabiegowi, ale zazwyczaj przekłada się to na jego większy komfort.

RÓŻNY CZAS SPRAWNEGO PODTRZYMYWANIA TKANEK

Chirurgiczne samorozpuszczalne szwy ulegają stopniowej resorpcji w tkankach, co oznacza, że z czasem mimo, że nie uległy rozpadowi, nie są w stanie efektywnie podtrzymywać rany. W związku z tym do szycia ran, które wymagają długiego okresu podtrzymywania (np. rany skóry) używa się szwów niewchłanialnych. Utrzymują one tkankę w praktycznie niezmienionym stanie przez długi czas, zapewniając nieustanne poczucie bezpieczeństwa pacjentowi.

MATERIAŁ WYKONANIA, A WŁAŚCIWOŚCI

Zarówno jedne i drugie szwy mogą być produkowane z elementów pochodzenia naturalnego oraz syntetycznego. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że wchłanialne niesyntetyczne mogą między innymi powodować działanie podtrzymujące zakażenie w ranie. Właśnie dlatego Catgut (produkowany z jelit zwierząt m.in. cieląt), który jest przedstawicielem tej grupy jest coraz rzadziej używany, a w niektórych krajach został już wycofany z powodu przenoszenia gąbczastej encefalopatii bydła (BSE).

O tym, z jakiego powodu jednak czasami lepiej wybrać nici naturalne piszemy w innym artykule.

Dlaczego nici chirurgiczne wchłanialne nie mogą całkowicie zastąpić niewchłanialnych?

Wiele osób zastanawia się, dlaczego nie można wyeliminować nici nierozpuszczalnych? Do takich myśli skłania fakt, że w przypadku nici ulegających samorozpadowi nie jest konieczna ingerencja w tkankę w celu usunięcia szwów.

Czas pokazał, że nie jest to możliwe, bo chirurgiczne nici biodegradowalne, choć były niewątpliwie rewolucją, nie wyparły i w najbliższym czasie z pewnością nie wyprą tradycyjnych nici niewchłanialnych. Ich stosowanie wiąże się głownie z potrzebą stworzenia mocnego i trwałego połączenia tkanek (np. w przypadku chirurgii ortopedycznej, czy naczyniowej). Istotne jest, że są one odporne na obciążenia, co jest konieczne w przypadku rehabilitacji. W wyniku postępu technologicznego produkowane są coraz nowocześniejsze nici niewchłanialne, których nie trzeba usuwać z organizmu, ponieważ nie wywołują jego reakcji obronnej. Nie należy zapominać, że sklepy z nićmi chirurgicznymi sprzedają je znacznie taniej niż te, które ulegają szybkiej biodegradacji, a w wielu przypadkach nie ma potrzeby używania tych droższych.

Główne zastosowania nici wchłanialnych

  • Urologia – nie stanowią pożywki dla drobnoustrojów, a po okresie wymaganego podtrzymywania tkanek ulegają wsiąknięciu.
  • Chirurgia dziecięca – stosuje się je w celu unikania usuwania szwów, które u dzieci często jest problematyczne.
  • Chirurgia plastyczna – nie pozostawiają one po sobie nieestetycznych śladów, dzięki czemu możliwe jest uzyskanie efektów satysfakcjonujących dla pacjenta.
  • Ginekologia – dzięki niciom wchłanialnym szew jest szczelny, a blizna minimalna i estetyczna, polecane są tu szczególnie nici o przewidywanej absorpcji jak OPTIME®,  które są dostępne w rozmiarach USP 6/0 – 2.
  • Stomatologia – okres podtrzymywania rany jest krótki, więc sprawdzą się tu nawet te nici, które szybko tracą wytrzymałość początkową.

O tym, jakie nici resorbowalne stosować w konkretnym przypadku przeczytasz tutaj.

Do zabiegów chirurgii estetycznej zalecane jest używanie nici chirurgicznych wchłanialnych, które gwarantują estetyczny efekt zabiegu. (fot. Wikipedia/Paravis (talk) – Michael S. Schwartz, M.D. (Terms of Use))

Podstawowe zastosowania nici niewchłanianych ze względu na ich cechy

  • Chirurgia skóry – w obawie przed reakcjami zapalnymi większość chirurgów w tym przypadku decyduje się właśnie na ten typ szwów, dla innych istotna w tym przypadku jest też ich niska cena.
  • Chirurgia sercowo-naczyniowa – te nici gwarantują stałe podtrzymanie tkanki, są bioobojętne, delikatne i nie nasiąkają płynami. Najczęściej stosowane są nici monofilamentowe, które są specjalnie pakowane „na prosto”, co zmniejsza pamięć skrętu i sprawia, że są poręczne.
  • Chirurgia urazowo-ortopedyczna – stosuje się tu głównie nici stalowe, o monofilamentowej strukturze szwu, które są bardzo wytrzymałe na zginanie, co jest kluczowe przy rehabilitacji pooperacyjnej pacjenta. Dodatkowo są bardzo plastyczne, co minimalizuje ryzyko pęknięcia podczas wiązania.
  • Szycie okulistyczne – pozwalają na precyzyjne wiązanie, co jest istotne przy tak małym polu do manewrowania (np. monofilamentowe nici okulistyczne NYLON Black, które występują w rozmiarach USP 11/0-5/0 – są bardzo wytrzymałe na rozciąganie).

W jakich jeszcze przypadkach zastosować szwy niewchłanialne? Na to pytanie odpowiadamy w tym tekście.

Cechy charakterystyczne samowchłanialnych materiałów szewnych

  • Syntetyczne – wywołują niewielką reakcje na ciało obce przez organizm, natomiast naturalne mogą wykazywać silne właściwości odczynowe.
  • W zależności od materiału wykonania różny czas podtrzymywania tkanki – od 10 – dla tych wykonanych z kwasu poliglikolowego, aż do 90 dni dla zrobionych z polidioksanonu.
  • Zróżnicowany czas wchłaniania od 42 dni (dla tych o małej masie cząsteczkowej) do 210 dni (nici monofilamentowe).
  • O szybkości rozpadu szwu oprócz rodzaju decyduje jego umiejscowienie w organizmie i stan zdrowia pacjenta.

Cechy charakterystyczne nici chirurgicznych niewchłanialnych

  • Najczęściej są to nici syntetyczne i wywołują minimalną reakcję tkanek na ciało obce. Naturalne nici są miękkie, dzięki czemu łatwo się je formuje i wiąże.
  • Stalowe wykazują całkowity brak oddziaływania odczynowego na tkanki.
  • Im większa średnica nici, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji zapalnej.
  • Mocno i trwale zbliżają tkanki tworząc mocny szew, co minimalizuje ryzyko rozejścia się rany.
  • Zazwyczaj mają kolor niebieski, dzięki czemu są dobrze widoczne dla chirurga podczas szycia skóry, wyjmowania, czy kolejnych operacji.
  • Mogą stać się pożywką dla bakterii, co będzie źródłem zakażenia (zwłaszcza nici naturalne),
  • Nowoczesne materiały powodują znikomą reakcję tkankową, więc mimo tego, że nie ulegają rozpuszczeniu, w niektórych przypadkach można je pozostawić w ciele pacjenta.

 

Źródła:

  1. Procedury i techniki stosowane w chirurgii, R.M. Kirk, wyd. I polskie, red. J. Kulig, Elsevier Urban & Partner Wydawnictwo, Wrocław 2011
  2. Podstawowy kurs chirurgii skóry, wyd. II, A. Bieniek, W. Baran Edra Urban & Partner Wydawnictwo, Wrocław 2015
  3. ETHICON, INC, Ethicon Wound Closure Manual, 2004