Nici wchłanialne a niewchłanialne – czym się różnią?

Nici chirurgiczne używane są do zakładania szwów, czy też podwiązek chirurgicznych. Ze względu na to, że różne tkanki naszego organizmu inaczej reagują przy zetknięciu się z materiałami szewnymi, producenci zapewniają nam ich szeroką gamę. Wszystko po to, aby zapobiegać reakcji zapalnej, czy też uczuleniowej. W wielu przypadkach kluczową rolę odgrywają także aspekty estetyczne. Podstawową i najważniejszą klasyfikacją materiałów chirurgicznych jest podział ze względu na ich wchłanialność – wyróżniamy nici wchłanialne i niewchłanialne. Kiedy wybrać te ulegające biodegradacji? Czy w każdym wypadku są one lepsze? Jakimi różnicami kierować się w wyborze najlepszych nici chirurgicznych? Na te i inne nurtujące pytania staramy się odpowiedzieć w dalszej części artykułu.

Spis treści:

    Sprawdź produkty

    Podstawowe różnice

    Zróżnicowany czas pozbycia się szwu

    W zależności od rodzaju założonego szwu wchłanialnego w tkance zaczyna się proces hydrolizy lub rozpadu enzymatycznego. Ten pierwszy ma miejsce przy zastosowaniu materiałów syntetycznych, a drugi w przypadku użycia szwów białkowych. Zanim jednak dojdzie do całkowitego wchłonięcia nici tracą one swoją wytrzymałość. Przy niektórych rodzajach już po trzech tygodniach stanowi ona 20 % wytrzymałości początkowej. Całkowity czas rozpadu trwa około dwa, do trzech miesięcy. Sytuacja ma się inaczej w przypadku nici chirurgicznych niewchłanialnych. Przy niektórych ranach ich usunięcie może nastąpić już po 5-7 dniach. Jest to mniej wygodne, ponieważ pacjent musi udać się do chirurga i poddać krótkiemu zabiegowi, ale zazwyczaj przekłada się to na jego większy komfort.

    Różny czas efektywnego podtrzymywania tkanek

    Rozpuszczalne szwy chirurgiczne ulegają stopniowej resorpcji w tkankach, co oznacza, że z czasem mimo, że nie uległy rozpadowi, nie są w stanie efektywnie podtrzymywać rany. W związku z tym do szycia ran, które wymagają długiego okresu podtrzymywania (np. rany skóry) używa się szwów niewchłanialnych. Utrzymują one tkankę w praktycznie niezmienionym stanie przez długi czas, zapewniając nieustanne poczucie bezpieczeństwa pacjentowi.

    nisi niewchłanialne niebieskie
    Do szycia tkanek skórnych najczęściej używane są nici niewchłanialne koloru niebieskiego (fot. Wikipedia/Wikip2011)

    Materiał wykonania a właściwości

    Zarówno jedne i drugie szwy mogą być produkowane z elementów pochodzenia naturalnego oraz syntetycznego. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że wchłanialne niesyntetyczne mogą między innymi powodować działanie podtrzymujące zakażenie w ranie. Właśnie dlatego Catgut (produkowany z jelit zwierząt m.in. cieląt), który jest przedstawicielem tej grupy jest coraz rzadziej używany, a w niektórych krajach został już wycofany z powodu przenoszenia gąbczastej encefalopatii bydła (BSE).

    O tym, z jakiego powodu jednak czasami lepiej wybrać nici naturalne piszemy w innym artykule.

    Dlaczego nici chirurgiczne wchłanialne nie mogą całkowicie zastąpić niewchłanialnych?

    Wiele osób zastanawia się, dlaczego nie można wyeliminować nici nierozpuszczalnych? Do takich myśli skłania fakt, że w przypadku nici ulegających samorozpadowi nie jest konieczna ingerencja w tkankę w celu usunięcia szwów.

    Czas pokazał, że nie jest to możliwe, bo chirurgiczne nici biodegradowalne, choć były niewątpliwie rewolucją, nie wyparły i w najbliższym czasie z pewnością nie wyprą tradycyjnych nici niewchłanialnych. Ich stosowanie wiąże się głownie z potrzebą stworzenia mocnego i trwałego połączenia tkanek (np. w przypadku chirurgii ortopedycznej, czy naczyniowej). Istotne jest, że są one odporne na obciążenia, co jest konieczne w przypadku rehabilitacji. W wyniku postępu technologicznego produkowane są coraz nowocześniejsze nici niewchłanialne, których nie trzeba usuwać z organizmu, ponieważ nie wywołują jego reakcji obronnej. Nie należy zapominać, że sklepy z nićmi chirurgicznymi sprzedają je znacznie taniej niż te, które ulegają szybkiej biodegradacji, a w wielu przypadkach nie ma potrzeby używania tych droższych.

    Do zabiegów chirurgii estetycznej zalecane jest używanie nici chirurgicznych wchłanialnych, które gwarantują estetyczny efekt zabiegu. (fot. Wikipedia/Paravis (talk) – Michael S. Schwartz, M.D. (Terms of Use))

    Główne zastosowania nici wchłanialnych

    • Urologia – nie stanowią pożywki dla drobnoustrojów, a po okresie wymaganego podtrzymywania tkanek ulegają wsiąknięciu;
    • Chirurgia plastyczna – nie pozostawiają one po sobie nieestetycznych śladów, dzięki czemu możliwe jest uzyskanie efektów satysfakcjonujących dla pacjenta;
    • Ginekologia – dzięki niciom wchłanialnym szew jest szczelny, a blizna minimalna i estetyczna, polecane są tu szczególnie nici o przewidywanej absorpcji jak OPTIME®,  które są dostępne w rozmiarach USP 6/0 – 2;
    • Stomatologia – okres podtrzymywania rany jest krótki, więc sprawdzą się tu nawet te nici, które szybko tracą wytrzymałość początkową;
    • Chirurgia dziecięca – stosuje się je w celu unikania usuwania szwów, które u dzieci często jest problematyczne.

    O tym, jakie nici resorbowalne stosować w konkretnym przypadku przeczytasz tutaj.

    Podstawowe zastosowania nici niewchłanianych ze względu na ich cechy

    • Chirurgia skóry – w obawie przed reakcjami zapalnymi większość chirurgów w tym przypadku decyduje się właśnie na ten typ szwów, dla innych istotna w tym przypadku jest też ich niska cena.
    • Chirurgia sercowo-naczyniowa – te nici gwarantują stałe podtrzymanie tkanki, są bioobojętne, delikatne i nie nasiąkają płynami. Najczęściej stosowane są nici monofilamentowe, które są specjalnie pakowane „na prosto”, co zmniejsza pamięć skrętu i sprawia, że są poręczne.
    • Chirurgia urazowo-ortopedyczna – stosuje się tu głównie nici stalowe, o monofilamentowej strukturze szwu, które są bardzo wytrzymałe na zginanie, co jest kluczowe przy rehabilitacji pooperacyjnej pacjenta. Dodatkowo są bardzo plastyczne, co minimalizuje ryzyko pęknięcia podczas wiązania.
    • Szycie okulistyczne – pozwalają na precyzyjne wiązanie, co jest istotne przy tak małym polu do manewrowania (np. monofilamentowe nici okulistyczne NYLON Black, które występują w rozmiarach USP 11/0-5/0 – są bardzo wytrzymałe na rozciąganie).

    W jakich jeszcze przypadkach zastosować szwy niewchłanialne? Na to pytanie odpowiadamy w tym tekście.

    Cechy charakterystyczne wchłanialnych materiałów szewnych

    • Syntetyczne – wywołują niewielką reakcje na ciało obce przez organizm, natomiast naturalne mogą wykazywać silne właściwości odczynowe.
    • W zależności od materiału wykonania nici różny jest czas podtrzymywania tkanki – od 10 dni dla tych wykonanych z kwasu poliglikolowego, aż do 90 dni dla wyprodukowanych z polidioksanonu.
    • Zróżnicowany czas wchłaniania od 42 dni (dla tych o małej masie cząsteczkowej) do 210 dni (nici monofilamentowe).
    • O szybkości rozpadu szwu oprócz rodzaju decyduje jego umiejscowienie w organizmie i stan zdrowia pacjenta.

    Cechy charakterystyczne nici chirurgicznych niewchłanialnych

    • Najczęściej są to nici syntetyczne i wywołują minimalną reakcję tkanek na ciało obce. Naturalne nici są miękkie, dzięki czemu łatwo się je formuje i wiąże.
    • Stalowe wykazują całkowity brak oddziaływania odczynowego na tkanki.
    • Im większa średnica nici, tym większe prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji zapalnej.
    • Mocno i trwale zbliżają tkanki tworząc mocny szew, co minimalizuje ryzyko rozejścia się rany.
    • Zazwyczaj mają kolor niebieski, dzięki czemu są dobrze widoczne dla chirurga podczas szycia skóry, wyjmowania, czy kolejnych operacji.
    • Mogą stać się pożywką dla bakterii, co będzie źródłem zakażenia i powikłań pooperacyjnych (zwłaszcza nici naturalne),
    • Nowoczesne materiały powodują znikomą reakcję tkankową, więc mimo tego, że nie ulegają rozpuszczeniu, w niektórych przypadkach można je pozostawić w ciele pacjenta.

    Źródła:

    1. Procedury i techniki stosowane w chirurgii, R.M. Kirk, wyd. I polskie, red. J. Kulig, Elsevier Urban & Partner Wydawnictwo, Wrocław 2011

    2. Podstawowy kurs chirurgii skóry, wyd. II, A. Bieniek, W. Baran Edra Urban & Partner Wydawnictwo, Wrocław 2015

    3. ETHICON, INC, Ethicon Wound Closure Manual, 2004

    Dodaj komentarz

    Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *