Igły chirurgiczne – podstawowa charakterystyka i kryteria doboru

Świat zabiegów chirurgicznych to miejsce poddawane na przestrzeni ostatnich lat bardzo dynamicznym zmianom. Wynikają one zarówno z chęci coraz lepszego leczenia, ale także determinuje je potrzeba ograniczenia pozabiegowych powikłań u pacjenta i postęp wiedzy w technologii i medycynie pozwalający na wykonywanie coraz bardziej specjalistycznych zabiegów chirurgicznych. Wraz z postępem badań i technik w środowisku chirurgicznym ewoluują także materiały i urządzenia do zamykania ran. To, co wystarczyło jeszcze 15 lat temu, dziś zostało zmodyfikowane, a nawet całkowicie usunięte z kanonu zabiegów chirurgicznych. Jednym z elementów, który musiał zostać poddany fali zmian, były igły chirurgiczne (ich budowa, właściwości oraz kształt i wielkość). Jak asortyment ten wygląda dziś? Czym powinna charakteryzować się dobrze dobrana igła? Na te pytania odpowiada ten artykuł – zapraszamy do lektury!

Sztuka doboru odpowiedniej igły chirurgicznej

Od czego zacząć?

Rola igły chirurgicznej wydaje się bardzo prosta. Przede wszystkim powinna ona umożliwić chirurgowi jak najbardziej sprawne i bezpieczne założenie szwu w celu zbliżenia brzegów rany. Co to oznacza? Po pierwsze od igły wymaga się odpowiedniej zdolności penetracji tkanek, czyli takiego, który będzie dopasowany do konkretnej procedury zabiegowej. Po drugie bardzo ważne jest także, aby jej użycie było poręczne i dostosowane do warunków pola operacyjnego (np. operowania w ciasnych miejscach lub na delikatnych tkankach). Po trzecie warto tu również wspomnieć o wymienionych we wstępie powikłaniach – infekcje okołooperacyjne, krwiaki, zakażenie, zrosty, czy rozejście się zespoleń linii szwu to tylko niektóre z nich. Zapobieganie negatywnym następstwom zabiegów chirurgicznych stanowi jedno z wielu wyzwań pracy chirurga, jednakże jest szczególnie istotne z punktu widzenia ewentualnych konsekwencji medycznych i prawnych.

Nie zapominaj o jakości

Należy zwrócić uwagę nie tylko na dobór igły pod kątem zabiegu, ale także jej jakość. Odkształcenia podczas penetracji, utrata ostrości, a także rozmiar otworu podczas pasażu, który posiada większą średnicę niż użyta nić chirurgiczna, to jedne z podstawowych konsekwencji źle dobranej igły chirurgicznej. Nie można tu także zapomnieć o bezpieczeństwie użytkowania igły przez osobę prowadzącą zabieg oraz jej wydajności, która determinuje również efektywność kosztową (szczególnie biorąc pod uwagę negatywne konsekwencje zakażeń okołooperacyjnych) w niemal każdej specjalności zabiegowej związanej z użyciem specjalistycznych szwów chirurgicznych. Bardzo istotne jest także zwrócenie uwagi na wytrzymałość, plastyczność i ostrość stosowanej igły.

Rodzaje igieł chirurgicznych

Na koniec warto dodać, że igły pod względem kształtu czubka dzielimy na stożkowe, tnące i szpatułkowe. Igły tnące służą przede wszystkim do szycia tkanek bardziej zbitych (powięzi i skóry), a igieł okrągłych używa się do szycia tkanek mniej spoistych (tkanki podskórnej, narządów wewnętrznych) – poza skórą. Szpatułki to natomiast narzędzie dla chirurga okulisty. W razie wątpliwości w wyborze między igłą okrągłą lub tnącą co do zasady zaleca się wybór igły okrągłej do wszystkiego oprócz szycia skóry.

 

Igła chirurgiczna prosta
Igły proste najczęściej stosuje się do szycia łatwo dostępnych miejsc (fot. commons.wikimedia.org, آرمین).

 

Czego należy oczekiwać od dobrej igły?

W przeciwieństwie do nici chirurgicznych igła używana podczas zabiegu ma kontakt z tkankami rany pacjenta zaledwie przez krótką chwilę. Sprawia to, że oczekiwania co do igieł chirurgicznych są związane ze zgoła innymi kryteriami. Jeśli mielibyśmy wymienić najistotniejsze i najbardziej uniwersalne z nich, to byłyby to z całą pewnością:

  • wysokiej jakości stal nierdzewna użyta do ich produkcji,
  • grubość igły odpowiednia do szytej tkanki (przyjmuje się tutaj, iż powinna ona posiadać jak najmniejszą średnicę, która równocześnie gwarantuje równocześnie wystarczającą siłę penetracji tkanek),
  • stabilny uchwyt w imadle umożliwiający płynne operowanie wybraną igłą podczas zabiegu (osiągana przez spłaszczenie trzona igły w części bliższej mocowania nici),
  • zdolność założenia szwów przy minimalnym uszkodzeniu tkanek podczas pasażu (osiągany przez odpowiednią ostrość i powleczenie igły silikonem),
  • ostrość czubka gwarantujący minimalny opór tkanek podczas penetracji (szczególnie ważne przy zabiegach wymagających delikatności, precyzji i doskonałego efektu kosmetycznego, np. w chirurgii plastycznej),
  • wyważenie pod względem sztywności (wytrzymałe na zginanie) i plastyczności budowy (ograniczające możliwość złamania podczas zabiegu),
  • odporność na korozję i sterylność w celu wykluczenia przenoszenia mikroorganizmów podczas zakładania szwu),
  • bardzo cienka powłoka silikonowa lub podobnego rodzaju, która redukuje siłę potrzebną do przebicia tkanki, jednocześnie zapewniając niski poziom jej traumatyzacji (z wyjątkiem okulistyki),
  • budowa igły dostosowana do rodzaju i objętości zespalanych tkanek (tzn. pod względem długości, odpowiedniej krzywizny oraz czubka igły),
  • średnica igły równa lub nieznacznie większa od średnicy szwu (jeśli nić będzie grubsza może to spowodować większy opór podczas zakładania szwu; zaniedbanie w tym względzie to także większa traumatyzacja tkanek).

 

Podsumowanie

Wiemy już zatem, iż dobór odpowiedniej igły chirurgicznej ma bardzo wiele wspólnego z dostosowaniem jej rodzaju do wybranej procedury zabiegowej. Wszystkie wymienione powyżej szczegóły mają ogromne znaczenie również z perspektywy trudności przeprowadzania zakładania szwów w konkretnym miejscu. Na tym jednak nie kończy się niezbędna wiedza w tym temacie, gdyż, aby prawidłowo dobrać igłę chirurgiczną warto zdawać sobie również sprawę z tego, jakie elementy składają się na jej budowę oraz tego, jak rodzaj igły chirurgicznej determinuje jej zastosowanie. O tym jednak w nadchodzących artykułach, do których lektury już teraz zapraszamy!

 

Źródła:

  1. Narzędzia, protezy i szwy chirurgiczne Krzysztof Bielecki (red.), Makmed Lublin 2008, wyd.2
  2. Podstawowy kurs chirurgii skóry, wyd. II, A. Bieniek, W. Baran Edra Urban & Partner Wydawnictwo, Wrocław 2015
  3. Podstawy szycia chirurgicznego; M. Trybus, MP Wydawnictwo, Kraków 2006, wyd.3
  4. Chih-Chang Chu, J. Anthony von Fraunhofer, Howard P. Greisler, Wound Closure Biomaterials and Devices, CRC Press LLC 1997
  5. Procedury i techniki stosowane w chirurgii, R.M. Kirk, wyd. I polskie, red. J. Kulig, Elsevier Urban & Partner Wydawnictwo, Wrocław 2011
  6. State of the Art Vaginal Surgery 2nd Edition, N. Goel, Jaypee Brothers Medical Pub, 2013
  7. Surgical Sutures – A Review, A. Goel, Delhi Journal Of Ophthalmology 26(3):159-162 · Marzec 2016
  8. Blueprints Surgery, Seth J. Karp , James P.G. Morris LWW, 2009, wyd.5
  9. Doświadczalne badania nad doborem nici chirurgicznych dla celów urologii, Kazimierz Dąbrowski, Beata Fulińska, Julian Dybek, Jan Sikora, Urologia Polska 1981/34/1.
  10. A review on properties of surgical sutures and applications in medical field, Srinivasulu K. & N. Dhiraj Kumar, International Journal of Research in Engineering & Technology Feb 2014, 85-96